Tuz Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar
![Tuz Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar](https://image.hurimg.com/i/hurriyet/75/750x422/5d78cd0f45d2a023a0d37fce.jpg)
"Soframızdan eksik edemediğimiz ama belki de hakkında en az bilgiye sahip olduğumuz besin maddelerinden biri olan tuz hakkındaki bu bilgilerin çoğu, bilimsellikten uzak ve göz korkutan rivayetlere dayanıyor..."
ABD’li bilim adamı James Dinicolantonio “THE SALT FIX” kitabında tuzun hayati önemi olduğu konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Sadece lezzetli yemeklerin değil sağlıklı bir hayatın da tadı tuzdan geçiyor. Peki, sağlığımız açısından böylesine önem taşıyan bir besin maddesi hakkında bildiklerimizin ne kadar doğru?
Yeterli miktarda alındığı takdirde sağlıklı bir yaşamın anahtarlarından biri olan tuz hakkında doğru bildiğimiz yanlışlar:
1.YANLIŞ: Tuz, vücuttaki dengeleri bozar.
DOĞRU: Tuz, hücrelerde asit birikimini azaltarak vücudun toplam alkali-asit dengesini düzenler. Başka bir deyişle, vücuttaki pH seviyesinin dengelenmesini sağlar. Kanda asit oranının artması, bağışıklık sisteminin bozulmasından tutun da böbrek rahatsızlıkları ve Alzheimer dahil birçok hastalığı da beraberinde getirir. Kanın pH seviyesini dengeleyen ideal besin kaynağı tuzdur.
2.YANLIŞ: İyotlu tuz çocuk ve yetişkin sağlığı açısından fazla önem teşkil etmez.
DOĞRU: Hormon üretiminin yanı sıra büyüme ve gelişme bakımından son derece önemli bir element olan iyot, vücut tarafından üretilemediği için mutlaka gıdalardan alınmalıdır. İyot eksikliği gebelerde düşüklere ve erken doğuma, bebeklerde ise zekâ geriliğine, sağırlığa, cüceliğe ve daha birçok hastalığa neden olur. İyot yetersizliği dünyada önlenebilir zeka geriliği ve beyin hasarında tek temel neden olarak kabul ediliyor. Araştırmalara göre her yıl doğan 40 milyon çocuk, annelerinin diyetinde yeterince iyot bulunmaması yüzünden zihinsel gerilik riski taşıyor. Türkiye’nin bazı bölgelerinde gözlemlenen zeka geriliğinin de sebeplerinden birinin, iyot eksikliği olduğu biliniyor. Bu eksikliği gidermek için yemeklerde iyot kaynağı olarak iyotlu sofra tuzunun kullanılması tavsiye ediliyor.
3.YANLIŞ: Harici tuz tüketmek gerekli değildir. İhtiyacımız olan tuzu başka besinlerden de alabiliriz.
DOĞRU: Tıp otoriteleri, vücudun her ihtiyacının gerçek kaynağından karşılanması gerektiğini söylüyor. Nasıl ki et ve süt ürünlerinden alınan kalsiyum ve proteinin yerini başka bir şey tutmuyorsa ya da kahve ve çay suyun yerine geçmiyorsa, aynı şekilde tuzun kendisinden alınacak olan mineraller de başka bir besinden alınamıyor.
4.YANLIŞ: Tuz, az tüketilmesi gereken bir besin maddesidir.
DOĞRU: Türkiye’nin de aralarında olduğu 18 ülkede yapılan ve bulguları saygın tıp dergisi New England Journal Of Medicine’de yayınlanan PURE araştırmasının sonuçlarına göre, tuzun az tüketilmesi bazı sağlık risklerine yol açıyor. Günde 3 gramdan az tuz tüketimi, kalp ve damar hastalıklarından doğan ölüm riskini artırıyor.
5.YANLIŞ: Kaliteli bir uyku düzeni için tuzu diyetinizden çıkarın.
DOĞRU: Tuz, vücudun hidrat seviyesini korur. Dolayısıyla uyku kalitesini artıran etkilere sahiptir. Tuz, stresle savaşmayı sağlayan serotonin ve melatonin hormonlarının salınımını da artırdığı için gün içinde kendimizi daha huzurlu hissetmeyi, geceleri ise çok daha derin ve kaliteli bir uyku uyumayı sağlar.
6.YANLIŞ: Günlük olarak 5 gramdan fazla tuz tüketilmesi sağlık açısından sakıncalıdır.
DOĞRU: Herkesin metabolizma hızı farklıdır. Buna bağlı olarak bireylerin terleme ve dolayısıyla tuz kaybetme oranı da farklıdır. Örneğin, spor salonunda çalışan biriyle masa başında iş yapan birinin terleyerek vücutlarından attıkları tuz miktarı eşit değildir. Dolayısıyla her bireyin günlük olarak ihtiyaç duyduğu tuz miktarı, yaşam koşullarıyla doğru orantılı olarak değişkenlik gösterir.
7.YANLIŞ: Tuz sindirim sistemine zarar verir.
DOĞRU: Mide, pH değerini korumak için tuza ihtiyaç duyar. Mide asidi, hidroklorik asit ve sodyum klorürden oluşur. Sodyum klorürün kaynağı da tuzdur. Midedeki asit miktarının doğru seviyelerde olması iyi bir sindirimin olmazsa olmasıdır.
8.YANLIŞ: Spor yapanlar tuzdan mutlaka uzak durmalıdır.
DOĞRU: Tuz, hidrasyonun temel bileşenlerinden biridir. Egzersizin ardından terleme yoluyla atılan tuz ve suyun vücuda geri kazandırılması hayati önem taşır. Sporcular bu dengeye özellikle dikkat eder. Ayrıca magnezyum ve potasyum gibi özel mineraller içeren tuz, ağrı ve sızıları dindiren özelliklere sahiptir. Kas yorgunluğunu ve kaslarda gelişen baskıları gidermeye yardımcı olur.
9.YANLIŞ: Diyet yapan kişilerin tuz tüketmesi sakıncalıdır.
DOĞRU: Tuz, insülin duyarlılığını geliştirerek kan şekeri kontrolüne yardımcı olur ve diyabet riskini azaltır. Düşük tuzlu bir diyet ise insülin direncini artırır. Diyet yaparken tuz kısıtlaması, insülin direncinin oluşmasına neden olur. İnsülin direnci, kilo vermenin önündeki en büyük engeldir.
10.YANLIŞ: Tuz, ömrü kısaltır.
DOĞRU: Japonya ve İsviçre, Dünya üzerinde ortalama yaşam süresi en uzun olan ülkeler olarak gösteriliyor. Ancak daha az bilinen bir diğer gerçek, bu ülkelerdeki tuz tüketiminin dünya yüzündeki en yüksek seviyelerde olduğu. Yapılan birçok araştırma, tuz tüketimini belli bir seviyenin altına çekmenin en az gereğinden fazla tuz tüketmek kadar sağlık sorunlarına sebep olduğunu ortaya koyuyor.
11.YANLIŞ: Tuz, diş ve diş eti sağlığı açısından sakıncalıdır.
DOĞRU: Deniz tuzunun içinde bulunan florit maddesi diş ve diş eti sağlığının korunmasında büyük önem arz eder. Ağız yaralarının iyileştirilmesinde başvurulan başlıca yöntemlerden biri ılık su ile gargara yapmaktır. Ilık tuzlu su aynı zamanda diş ve diş eti sorunlarının, diş eti kanamalarının ve boğaz ağrılarının giderilmesine yardımcı olur.
12.YANLIŞ: Tuzun vücuda bir faydası yoktur, aksine zararı vardır.
DOĞRU: Sanılanın tam aksine, vücut iyileşmek için dahi tuza ihtiyaç duyar. Hastanelerde, tedavi amaçlı en sık başvurulan çözümlerden biri olan serumların içerisinde bile tuz vardır. Eğer tuzun insan vücuduna bir faydası olmasaydı, hastanelerdeki temel tedavi yöntemi olan serumların içinde tuz bulunmazdı. Buradan hareketle tuzun, vücudun iyileşmek için ihtiyaç duyduğu bir mineral olduğu söylenebilir.