Güncelleme Tarihi:
Zatürre, Dünya Sağlık Örgütü'nün 2019 raporuna göre tüm dünyada ölüm sebepleri arasında 4. sırada, enfeksiyon kaynaklı ölümler içinde ise birinci sırada yer alıyor. Uzmanlar, halk arasında zatürre olarak da bilinen pnöminin akciğer dokusunun iltihaplanması olduğunu ve bakteri, virüs ya da mantarlar nedeniyle oluşan enfeksiyonlarla ortaya çıkabileceği belirtiyor. İşte, zatürre hakkında merak edilenler...
Zatürre (pnömoni), akciğer dokusunun iltihaplanmasıdır. Bakteriler başta olmak üzere çeşitli mikroorganizmalara bağlı olarak meydana gelir.
Zatürreler tüm dünyada ve ülkemizde sık görülen ve en fazla ölüme neden olan hastalıklar arasındadır. Türkiye'de beşinci sıradaki ölüm sebebidir. Özellikle, bebeklerde, çocuklarda, yaşlılarda ve bilinen başka bir hastalığı olan kişilerde zatürreler daha ölümcül olabilmektedir. Dünyada her yıl 5 yaşın altında 10 ile 12 milyon çocuk zatürre nedeniyle ölmektedir. Bu ölümlerin %90'ı gelişmekte olan ülkelerde olmaktadır. Ülkemizde ilk 1 yaştaki bebek ölümlerinin %48'inden zatürre sorumludur.
Pnömoninin en çok görülen belirtileri balgamlı (paslı, iltihaplı, yeşil-sarı) öksürük, 39-40 dereceyi bulan yüksek ateş, terleme ve titreme, nefes darlığı ve göğüs ağrısıdır. Ancak bazı pnömoni tiplerinde, tablo daha sinsi başlayarak ilerleyebilir.
Daha çok gençlerde görülen bu tip zatürrelerde iştahsızlık, kırgınlık, halsizlik, eklem ve kas ağrıları, kuru öksürük, hafif ateş yükselmesi, bulantı, kusma, baş ağrısı, kulak ağrısı gibi belirtiler ön plandadır.
Zatürrenin tüm bu ortak ve benzer bulgularına rağmen hastalığın oluşturduğu tablo enfeksiyonun nedenine, ağırlığına, bireyin yaşına ve genel sağlık durumuna göre değişebilir.
Toplumda gelişen pnömonide enfeksiyon etkeni öksürük, hapşırık gibi nedenlerle ortamdaki havaya damlacık yoluyla yayılan mikroorganizmaların solunması yoluyla bulaşmaktadır.
Bunun dışında ağız ve burun sıvılarının bulaştığı bardak, mendil, çatal-kaşık gibi eşyalar yoluyla da bulaş mümkündür. Esas tedavi yaklaşımı, sebep olan mikroorganizmaların vücuttan yok edilmesine dayalıdır. Bunun için doktor tarafından en uygun antibiyotik tedavisi uygulanacaktır.
Antibiyotik tedavisi genellikle en az 5-7 gün süre ile uygulanır. Ağır durumlarda tedavi süresi doktorunuz tarafından uzatılabilir.
Bazı hastalarda enfeksiyon etkenlerini daha geniş kapsaması için iki antibiyotik birlikte uygulanabilir. Şikayetlerin düzelmesi ve ateşin düşmesi, tedavi yanıtı için en önemli belirtilerdir. Radyolojik bulgular daha geç düzelebilir.