Güncelleme Tarihi:
Mars'ta hayat olduğuna dair NASA'dan son dakika açıklama geldi. NASA'nın Perseverance keşif aracı Mars'ta olası eski yaşam belirtileri buldu. Bilim insanları tarafından Büyük Kanyon'daki bir şelaleden esinlenerek "Cheyava Şelalesi" (Cheyava Falls) adı verilen, ok ucu şeklindeki kaya, Mars'ın geçmişte mikroskobik yaşama ev sahipliği yapıp yapmadığına dair ipuçları olabilecek ilginç özellikler içeriyor.
Perseverance gezgini üzerindeki aletlerle yapılan analizler, 1 metre boyunda 60 santimetre enindeki kayanın eski yaşam tanımına uyan izler taşıdığını gösterdi.
- Gezginin keşfettiği alanda milyarlarca yıl önce su ve yaşam bulunabileceğine dair izler barındırıyor
Kayanın, gezgin tarafından keşfedilen alanda milyarlarca yıl önce akan su bulunduğunu gösterdiği ve muhtemelen yaşam formları tarafından oluşturulan kimyasal izler ve yapılar sergilediği tespit edildi.
Perseverance'ın incelediği 22'nci kaya örneği olan "Cheyava Şelalesi", 21 Temmuz'da, çok uzun zaman önce Jezero Krateri'ne akan su tarafından oyulmuş 400 metre genişliğindeki eski bir nehir vadisi olan Neretva Vallis'in kuzey kenarını keşfederken bulundu.
Gezgindeki "Organikler ve Kimyasallar için Yaşanabilir Ortamların Raman ve Lüminesans ile Taranması (SHERLOC)" cihazı tarafından Cheyava Şelalesi'nin birkaç defa taranması sonucunda, organik bileşikler içerdiği görüldü.
Söz konusu karbon bazlı moleküllerin yaşamın yapı taşları olarak kabul edildiği ancak bunların biyolojik olmayan süreçlerle de oluşabileceği kaydedildi.
Pasadena'daki California Teknoloji Enstitüsü çalışanı, Perseverance projesi ekibinden Ken Farley, "Cheyava Şelalesi, Perseverance tarafından şu ana kadar incelenen en şaşırtıcı, en karmaşık ve potansiyel olarak en önemli kaya. Organik maddeler, mikrobik yaşamın enerji kaynağı olarak kullanabileceği kimyasal reaksiyonları gösteren belirgin renkli noktalar ve yaşam için gerekli olan suyun kayanın üzerinden geçtiğine dair ilk ikna edici tespitleri yaptık. Öte yandan kayanın nasıl oluştuğunu ve yakındaki kayaların 'Cheyava Şelalesi'ni ne ölçüde ısıtıp bu özelliklere katkıda bulunduğunu tam olarak keşfedemedik." ifadelerini kullandı.
"Cheyava Şelalesi"nde, kaya boyunca uzanan büyük beyaz kalsiyum sülfat damarları ile bunların arasında Mars'a özgü paslı kırmızımsı rengi veren minerallerden biri olan hematitin varlığını düşündüren madde şeritleri bulunuyor.
Söz konusu kırmızı bölgelere daha yakından bakıldığında, leopar desenine benzeyen siyah maddelerle çevrili çok sayıda düzensiz şekilli, milimetrik boyutta kirli beyaz lekeler de tespit edildi.
Perseverance'ın "X-ışını Litokimyası için Gezegensel Enstrüman (PIXL)" cihazı, bu siyah halelerin hem demir hem de fosfat içerdiğini belirledi.
Perseverance ekibinden Avustralya'daki Queensland Üniversitesi astrobiyolog David Flannery, "Bu noktalar büyük bir sürpriz. Dünyada kayalardaki bu tür özellikler genellikle yeraltında yaşayan mikropların fosilleşmiş kalıntılarıyla ilişkilendirilir." dedi.
Öte yandan, kayada tespit edilen milimetre boyutunda olivin kristalleri ile sülfatın, gezegendeki magmanın kristalleşmesiyle oluşmuş olabileceği ve yaşanamaz sıcaklıklarda kayaya yapışarak biyolojik olmayan süreçlerle leopar desenlerini oluşturmuş olabileceği de ihtimaller arasında.
Bilim insanları, gözlemlenen izlere dair diğer görüşleri de değerlendiriyor ve antik yaşama dair kesin bulgu için ilave araştırmaların gerekli olduğunu belirtiyor.
Mars, Güneş sisteminin Güneş'ten itibaren olan dördüncü gezegenidir. Roma mitolojisi içindeki savaş tanrısı olan Mars'a ithafen isimlendirilmiştir. Yüzeyinde yer alan yaygın demir oksit nedeni ile kızılımsı bir görünüme sahibi olduğu için "Kızıl Gezegen" de denilmektedir. İnce bir atmosferi bulunan Mars hem Ay'daki gibi olan meteor kraterlerini, hem de Dünya'daki gibi olan volkan, çöl, vadi ve kutup bölgelerini içermiş çehresi ile bir yerbenzeri gezegendir. Bununla birlikte dönme periyodu ile mevsim dönemleri Dünya’nınkine bir hayli benzemektedir.
İlk defa Mars Global Surveyor tarafından 1998 ile 1999 tarihlerinde gönderilen fotoğraflar ile keşfedilmiş olan “koyu kumul lekeleri” Mars gezegeninin özellikle de güney kutup bölgesinde bir diğer deyiş ile 60°-80°enlemlerinin arasında görülebilen, buz tabakasının üstünde ya da altında belirebilen, mahiyeti henüz anlaşılmamış oluşumlardır.