Güncelleme Tarihi:
Kemik/et suyu ya da popüler adıyla stok, consomme profesyonel ve gurme mutfağında temel bir üründür. Çorba ve sos gibi birçok tarifin temelini oluşturur. Et suyu değerli bir gıda ve aynı zamanda da değerli bir ilaçtır. Hayvanların kemiklerinden elde edilen et suyu, çağlar boyunca insanlık için besin kaynağı olmuştur. Soğuk algınlığı ve grip gibi durumlar için en bilinen anne tedavisidir. Aynı zamanda da eklemler, deri, akciğerler, kaslar ve kan gibi bağ dokularını etkileyen rahatsızlıklar için de kullanılmıştır.
Son zamanlarda hepimizin en azından bir kere karşılaştığı bir başka trend ise "kolajen takviyeleri." Popüler olmayı gerçekten hak eden vücudumuz için çok önemli bir protein kendisi. Kolajen içerikli haplar, kremler, tozlar ve daha fazlası… Peki, biz hangisini kullanalım? Aslına bakarsanız kolajeni orijinal kaynağından almak en doğru olanı. Peki neden? Özellikle çok fazla bağ dokusuna sahip olan kemikler, vücudumuz için gerekli kolajen, jelatin, mineral ve amino asitlerin harika kaynaklarıdır. Kolajen bir bağ dokusu proteini olduğu için eklemlerde, kıkırdaklarda ve kemikte bolca bulunur.
İnsan vücudunda en çok bulunan ve 25 yaşından sonra zamanla azalan yerinin tamamlanması gereken kolajenin temel görevi; vücudun kemik, kıkırdak ve kas dokularına yapısal destek vermek, aynı zamanda cilt bütünlüğü başta olmak üzere tüm doku ve organların canlı, güçlü ve esnek kalmalarını sağlamak gibi önemli işlevleri üstlenmektir. Yani kısacası botoks değil kemik suyu candır.
Beslenme rutininize zaman zaman kemik suyu eklemeniz, vücudunuzda azalan kolajeni yerine koymanız için idealdir. Ancak rutinde kemik suyu tüketimi kan kolestrol düzeylerini arttırabileceği için kalp damar hastalığı veya kolesterol yükseğiyle ilişkili herhangi bir hastalığınız varsa kemik suyu tüketiminden kaçınmanız çok önemli.
Kemik; kalsiyum, magnezyum, potasyum, fosfor ve diğer eser elementlerden zengindir.
İlik; A vitamini, K vitamini, çinko, demir, manganez, selenyum, omega-3 ve omega-6 içerir. Tüm bu besin öğelerinin vücuda sayısız faydaları vardır.
Eklem ağrısı olanlar için tedaviye destek açısından iyi bir kaynaktır. Eklem sağlığını desteklerken aynı zamanda eklem ağrılarını azaltır ve osteoartrit semptomlarını hafifletir.
Kemik ve kıkırdak kolajen içerir, kolajene gerekli ısıl işlem uygulandığında jelatine ve pek çok önemli aminoasite dönüşür.
Jelatinin yapısından dolayı besinlerin bağırsaklardan geçişini kolaylaştırdığı bilinmektedir, yani kabızlığa karşı olumlu etki gösterir diyebiliriz.
Kemik suyunda bulunan glisin ve arjininin iltihap önleyici etkisi olduğu bilinmektedir.
Kemik suyunun bağışıklık üzerine olumlu etkileri vardır. Özellikle kış aylarında hem yetişkinler hem çocuklar için hastalıklara karşı koruyucu bir kalkan görevi görür.
Zengin aminoasit içeriğiyle pek bilinmez ama iyi bir sporcu içeceğidir.
Kadınlarda hormonal dengeyi sağlar, sıkılaştırıcıdır. Yapılan araştırmalar selülit görünümünü %9 oranında azalttığını göstermiştir.
Hücre gençleşmesini arttırır, vücudun yaşlanma sürecini yavaşlatır. Tırnak ve cildinize en iyi bakımı yapar.
Ruh halinizi dengeler, kendinizi daha iyi hissetmenize yardımcı olur. Sinir iletimini destekler; uykusuzluk ve yorgunluğun azalmasında etkilidir.
Besin değeri yüksek olan ve bağışıklık sistemini güçlendiren kemik suyu kilo aldırmaz. Kemik suyu kilo aldırır mı yanılgısına düşülmemelidir. İçerdiği proteinler sayesinde tokluk süresini uzatır ve iştah kontrolü sağlar. Aslında evde yapılan doğal kemik suyu uygun ölçülerde kullanıldığında kilo aldırmadığı gibi kilo vermeye yardımcı olmaktadır. Ayrıca besleyici özelliği sayesinde vitamin ve mineral ihtiyacını karşılar. Sağlıklı beslenme düzeninde yemeklerde ya da çorbalarda kemik suyu kullanılabilir. 1 su bardağı kemik suyu yaklaşık 50 kaloridir ve çok çok az yağ içerir.
Kolajen suda kolay kolay çözülmez. Ancak kemikleri uzun süre 78C derecede pişirdiğiniz takdirde kolajeni suya geçirebilirsiniz. Suya geçen kolajen ise soğuduğunda jöleye dönüşür. Jöle tahmin ettiğiniz üzere yapışkandır ve vücudun yenilenmesinde gereken kaynakları yoğun biçimde içerir. Dolayısıyla gribe karşı bağışıklık sisteminizi güçlendirmek istiyorsanız kolajen bakımından zengin temel besin, ilikli kemik suyudur.
Hayatınıza, diyetinize kemik suyu eklemenin birçok yolu var. Yaratıcı olmaktan hiç çekinmeyin. Tüketim miktarı ile ilgili net bir bilgi yok ancak günde ortalama 1 çay bardağı tüketilmesi uygun olacaktır.
Çorba, pilav ve güveçte yemeklerinize ekleyebilirsiniz. Mesela kimyon, bulgur, maydanoz ve kemik suyuyla harika bir pilav yapabilirsiniz.
Yoğun bir günün ardından rahatlamanıza yardımcı olması için geceleri biraz limon ile sıcak bir bardak içebilirsiniz. Lezzeti sizin tarzınıza göre değilse, onu canlandırmak için farklı baharat kombinasyonlarını da deneyin. Çok olmamak kaydıyla tuz, karabiber, sarımsak, zerdeçal, zencefil, pul biber eklenebilir.
Malzemeler
1.5 kg dilediğiniz kemikli et ya da hindi boyun
1 büyük havuç
½ çay bardağı sirke
Birkaç kereviz sapı
2 diş sarımsak
1 tatlı kaşığı kişniş tohumu
1 çay kaşığı kimyon tohumu
1 tatlı kaşığı tane karabiber
1 çorba kaşığı tuz
1/5 kabuk tarçın
2 kesme şeker büyüklüğünde taze zencefil
Yapılışı:
Kemik parçalarını bir kaseye koyup üzerini su ile doldurun. Buzdolabında bir gece bekletmeniz temizlenmesi ve kanının çıkması açısından iyi olacaktır.
Ardından bir tencereye koyup aldığı kadar su ilave edin, sirkeyi de ekleyip kaynayana kadar harlı ateşte, kaynadıktan sonra çok kısık ateşte ortalama 7-8 saat pişirin. Ara ara köpüğünü (kefini) almayı unutmayın.
Baharatları ince bir tülbentin içine koyup ağzını bağlayın ve sebzelerle birlikte tencereye ekleyip ortalama 1 saat daha pişirin. Ardından tuzu ekleyip 5-10dk yüksek ateşte fokurdatın ve altını kapatın.
Ilıyınca tercihen tülbent ile süzün. Uygun büyüklükte kaplara doldurun. Hemen kullanmayacaksanız dondurucuda buz poşetlerinde muhafaza edebilirsiniz.