Güncelleme Tarihi:
Son dönemde nereye baksak gıda takviyelerini görüyoruz. Eczanelerde, süpermarketlerde hatta e-ticaret sitelerinde satılan takviyeler, sosyal medyada da hep övgülerle anılıyor. Diyetisyenler ve beslenme uzmanları, besin maddelerinin asıl kaynağının gıdalar olması gerektiğini sık sık dile getiriyor ancak bazı takviyeleri almak hepimizin aklından ara sıra da olsa geçiyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin verilerine göre ülkede her iki yetişkinden biri her gün en az bir gıda takviyesi alıyor. Biz de bu gruba dahil olmalı mıyız? Dr. Tim Spector, İngiltere'nin en ünlü epidemiyoloji ve bağırsak sağlığı uzmanı. Aynı zamanda bilim ve beslenme şirketi ZOE'nin kurucuları arasında yer alan Spector, bu soruya çok basit ve kısa bir yanıt verdi: Hayır.
Business Insider'a konuşan Spector, konuyla ilgili bilimsel araştırmaların sonuçlarını aktarıp kendi takviye tercihlerini anlattı. Eldeki sonuçlar doğrultusunda C vitamini, D vitamini ve omega-3 takviyelerini bıraktığını söyleyen Spector, "Bilim bunların kesin olarak işe yaradığına dair bir kanıt sunmuyor. Bir başka deyişle insanlar paralarını boşa harcıyor" dedi.
Takviyelerle ilgili halen araştırmalar halen kesin bir şey söylemiyor. Bazı araştırmalar takviyelerin sağlıklı yaşlanmak için faydalı olabileceğine ve çeşitli yararlar sağlayabileceğine işaret ediyor. Ancak aralarında takviye araştırmacısı Dr. Andrea Myer ile yazar Michael Pollan'ın da bulunduğu birçok uzman besin maddelerini gıdalardan aldıklarını ve takviyelerle uğraşmadıklarını söylüyor.
Spector, tüm takviyelerin yüzde 99,9'unun "tamamen değersiz" olduğunu belirterek, "Bir sağlık sorununuz yoksa bu takviyelere hiç ihtiyacınız yok. Araştırmalar bu maddelerin sadece çok küçük bir miktarına ihtiyacımız olduğunu gösteriyor. Fazlasını almak yardımcı olmuyor" dedi. Ne var ki Spector, bağırsak dostu beslenmenin yanı sıra, faydası araştırmalarla desteklenmiş iki takviyeyi almayı sürdürdüğünü de sözlerine ekledi.
Spector, çoğunlukla bitkilerden oluşan bir beslenme benimsiyor. Bu nedenle çoğu zaman B12 takviyesi alıyor. Ancak et ya da balık yediği günlerde (ayda bir ya da iki kez) B12'yi atlıyor. B12 vitamini DNA sentezinin yanı sıra kan ve sinir hücrelerinin sağlığı için çok önemli. Çoğunlukla et, yumurta, süt ürünleri gibi hayvansal gıdalarda bulunan B12'yi vegan ve vejetaryenlerin takviye etmesi gerekebiliyor. Öte yandan B12 alımı için en iyi bitkisel kaynaklardan biri de deniz yosunları.
Spector, günlük beslenmesini desteklemek için kendi şirketinin ürettiği toz halindeki karışımı da kullandığını söyledi. Bu karışım sekiz çeşit mantar, yedi adet meyve ve sebze, altı çeşit yağlı tohum, beş çeşit ot, üç çeşit kuru yemiş, iki çeşit bakliyat ve tam tahıllardan oluşuyor. Spector, bu ürünü gün içinde tükettiği bitkisel gıda çeşitliliğini artırmak için kullandığını belirtti.
İngiliz doktor, daha önce Business Insider'a yaptığı açıklamada, sağlıklı bir bağırsağın anahtarının haftada 30 çeşit bitki tüketmek olduğunu söylemişti. Zira kişinin beslenmesi çeşitlendikçe bağırsak sağlığı da iyiye gidiyor. 30 sayısının kökeninde 2018 yılında yapılan bir araştırma yatıyor.
California Üniversitesi araştırmacıları tarafından gerçekleştirilen ve 11.000'den fazla kişinin katıldığı Amerikan Bağırsak Projesi isimli araştırmada, bir hafta içinde 30'dan fazla çeşit bitki tüketenlerin bağırsak mikrobiyomlarındaki bakterilerin 10'dan az çeşit tüketenlere kıyasla çok daha çeşitli olduğu görülmüştü.
Spector, bu bitkileri takviye şeklinde almak istemeyenlere "çeşitlilik kavanozu" yapmalarını tavsiye etti. Spector, çeşitlilik kavanozunda "atıştırmalık olarak tüketilebilecek ya da yemeklere eklenebilecek yemişler, tohumlar ve diğer bitkiler" olması gerektiğini söyledi. Sabahları bu kavanozdaki bitkilerden bir avuç kadarını orman meyveleriyle birlikte yoğurda ya da kefire ekleyen Spector, diğer öğünlerde de salataya ya da makarnaya serptiğini belirtti.
"Çeşitlilik kavanozumu çoğu yemekte kullanıyorum çünkü yemişler ve tohumlar çoğu şeyle iyi gidiyor. Bazen ekşi mayalı ekmeğe katıp biraz humusla birlikte yediğim de oluyor" diye konuşan Spector, 10 kadar bitkisel besin içeren bir çeşitlilik kavanozunun, haftada 30 bitki hedefine ulaşmak için iyi bir başlangıç noktası olduğunu vurguladı.