Kenan ÇELİK
Oluşturulma Tarihi: Ağustos 31, 2008 00:00
LinkedinFlipboardE-postaLinki KopyalaYazı Tipi
2006’da bir Danimarka gazetesinde yayınlanan Hz. Muhammed ile ilgili karikatürler bütün dünyada tepkiyle karşılandı. İşte bu tartışmaya cevap veren Padişah’ın Burnu adlı sergi 8 Ağustos’tan beri Frankfurt’taki Dünya Kültürleri Merkezi’nde sürüyor.
Serginin düzenleyicisi Sabine Küper, karikatür olayının yol açtığı tepkileri görünce, her ülkede siyasetin diğer kültürlere bakışının yanlış olduğunu fark etmiş. Ona göre, hem Avrupa’da, hem Türkiye’de, insanların birbiriyle ilgili imgeleri gerçekliği yansıtmıyor. Bunun üzerine, Türkiye’nin imajını daha doğru verebilmek için, eğlenceli ama aynı zamanda ülkeyi en iyi şekilde temsil eden Türk karikatürleriyle bir sergi düzenlemeye karar vermiş.
Müzenin sitesinde, bu sergiyle ilgili olarak "Müslümanların mizahı var mı?" şeklinde kışkırtıcı bir soru var. Dinin vurgulanması doğru mu, diye sorduğumuzda Sabine Küper şöyle diyor:
"Bu soruyu sorduk çünkü dikkat yaratmak istiyorduk. Ama sergiyi gezdiğinizde sorunun cevabı kendiliğinden veriliyor. Almanya’da Türkiye denilince akla sadece Müslüman ülke olduğu geliyor. Oysa sergideki karikatürler, Türkiye’nin sosyal sorunlarını, kadın-erkek ilişkilerini, politik gelişmelerini ele alıyor. Asıl gerçeklik de bunlar."
Sergide, Türkiye tarihini anlatan açıklamalı yazılar, ülkeyi pek bilmeyenlere karikatürlerin anlamlarını, yaratıldıkları çevreyi açıklıyor. Sabine Küper "Sergilenen 44 eseri görünce, ülkenin siyasi, toplumsal gelişmesi hakkında kapsamlı bir fikir ediniyorsunuz" diye anlatıyor. Buna örnek de olarak da Gırgır dergisini veriyor. Derginin, 1971 darbesinden bir yıl sonra yayınlanmaya başlaması anlamlı. Derginin yaratıcısı Oğuz Aral’ın yarattığı Avni tipinin de o sırada ülkenin içinde bulunduğu değişimi yansıtan yeni bir tip olduğu belirtiliyor.
Sabine Küper, "Sergiyi gezen Almanlar Türkiye’de pekçok konunun tartışıldığını görünce şaşırıyorlar. Bir de Türkiye’de 100 yıl önce bile eleştirel bir mizahın olması onlara ilginç geliyor" diyor.
Sergi, Türk-Alman kültürel ilişkileriyle ilgilenen bir örgüt olan Diyalog ve Friedrich-Ebert Vakfı işbirliğiyle açıldı. Türkiye’nin şeref konuğu olduğu Frankfurt Kitap Fuarı’nda da açık olacak. Bilgi Üniversitesi tarafından kitabı yayınlanacak olan sergi yıl sonunda Frankfurt’tan Viyana’ya, 2009’da da Berlin’e gidecek.